۲۰۱۷-۰۸-۱۷_۱۲-۰۱-۱۰

طراحی گرافیک محیطی

طراحی گرافیک محیطی

پس از جنگ جهانی دوم و تا دهه ۷۰ سهم عمده ای را برای توسعه اقتصادی جامعه ایفا کرده است. عمده ترین گرایش ها نیز در این دوره پدید آمدهاند. گرایش نخست پیکتوگرامها است. پیکتوگرامها، سمبولها و نشانهایی هستند که در سطح شهر با عنوان راهنما از آن ها استفاده میکنیم. ریشه پیکتوگرامها، ایزوتایپ است. ایزوتایپ سیستمی است که هدف آن سخن گفتن با مخاطب است. در واقع پیکتوگرامها عالئم و نشانههای راهنمایی و رانندگی است تا وسایل نقلیه، قانون عبور و مرور را رعایت کنند. در سطح شهر تهران میبینیم که همین پیکتوگرامها راهنمای افراد در خصوص رعایت مقررات راهنمایی و رانندگی است که از طریق کدبندی رنگها و برخی علائم، قانون را به نوعی اجرا می کنند.

امروزه پیکتوگرامها عالئم بین المللی ثبت شده است که در سطح جهان کاربرد دارد. بخش دوم، تابلوهای مربوط به ترافیک خیابانها و بزرگراهها هستند که برای ایجاد نظم و منطقی مناسب در سطح شهر نیازمند آنها هستیم. وظیفه آنها ارائه اطالعات است و این تابلوها به نوعی راههای افراد برای شناسایی مسیر مورد نظر است. همچنین رنگ برای برخی کدگذاریها در تابلوها استفاده می شود. این سیستمها تصویری و یا نوشتاریاند که به نوعی راهنمای افراد در شهرها هستند. در مکانهای عمومی به سیستمهای نصب می توان اشاره کرد ً که شما را در رسیدن به مقصد هدایت می کند. در واقع، تدریجا از عالئم مجرد به سمت تابلوهایی با اطالعات ترکیبی می رسیم که اطالعات مشروح را به افراد ارائه می دهند. تابلوهایی که بر روی محلی نصب می شود همه متشکل از عناصر گرافیکی نظیر عالئم، فرم و نوشتار است. پالکهای منازل و تابلوهای کوچه ها نشانه های گرافیک محیطی است. و بخش دیگر، اتومبیلها و وسایل نقلیه عمومی که بر روی آنها کارهای گرافیکی انجام می شود و قانون می تواند با طراحی گرافیکی به نوعی اتومبیلها را کنترل کند.

در مرحله بعد معماری به گرافیک و نقاشی نزدیک می شود. معماری باید فصل مشترکی با گرافیک پیدا می کرد. در واقع گرافیک محیطی مرز مشترک هنر معماری و طراحی گرافیک است. نصب مجسمه در سطح شهر و نقاشی دیواری شامل این موارد می شود. استفاده از حروف معماری روی بدنه ساختمانها از جمله دیگر موارد است. بخش دیگر، سوپرگرافیک )super graphic )به معنای گرافیک در ابعاد بزرگ است. پوستر ها و بیلبوردهایی که در سطح شهر نصب می شود و از آن به عنوان گرافیک با ابعاد بزرگ یاد می شود. دیوارهایی که از حالت بیجان به حالت زنده تبدیل میشود، چرا که مقابل چشمان افراد بسیاری است. هدف طراح گرافیک محیطی این است که از حس عدم هویت محیطی در طرحها پرهیز شود، محیط باید دارای هویت باشد. هویت بصری شهر اهمیت باالیی دارد، این هویت از سردرگمی افراد و عدم تعلق خاطر جلوگیری می کند. افراد باید احساس دلبستگی نسبت به شهر خود داشته باشند. باید فضای مناسب و با نشاط و نه رنج و فرسایش را در اطراف خود حس کنند و نوعی آسایش و الفت را در افراد ایجاد شود، در این کار با طرح شایسته همراه با فرم چشمنواز و ترکیب رنگ مناسب امکانپذیر است.

در زمینه سازگاری طرحها با محیط می توان از بناهای بجا مانده دوران صفویه نظیر مساجد و میدانها یاد کرد که تزئینات معماری بناهای مذهبی جنبه سازگاری و زیبایی شناختی با محیط دارد و در نهایت برای مخاطبان جذاب است. کتیبه هایی که باورهای دینی افراد را منتقل کردند و نقش، رنگ با معماری، در ایجاد فضاسازی مناسب موثر است. چرا این بناها از ارزش فوق العاده ای برخوردارند؟ چون افراد به این بناها نوعی احساس تعلق خاطر دارند. باید به شاهکارهای تاریخی ذکر شده توجه کرد زیرا فرم و عملکرد به نحو مطلوب با یکدیگر تلفیق شدهاند. استفاده مناسب و به جا از فرم، رنگ و سازگاری با شرایط معماری برای طراحی و سازماندهی هویت شهری ضروری است. گذشته از این باید به واقعیتهای زندگی روزمره و ایجاد فضا برای زندگی روزمره توجه کرد. نمونه های مناسب تعلق خاطر در شهرهایی نظیر اصفهان و یزد دیده میشود. می توان با طراحی مناسب در محیط تنشها را به حداقل رساند و این نیازمند تالش جامعه شناس، طراح، معمار، متخصصین ارتباطات و فعالیت مستمر همه اینها باهم است